THIỀN XẢ TÂM

Đến với đạo Phật ai cũng biết đạo Phật là đạo trí tuệ. Trí tuệ được nói đến đây là sự hiểu biết đúng hay còn gọi là chánh kiến. Có sự hiểu biết đúng để ngăn và diệt ác pháp, làm cho sanh và tăng trưởng thiện.

Do vậy thiền của đạo Phật là thiền xả tâm, chứ không phải là ngồi thiền để nhập định. Thiền xả tâm là xả tất cả dục và ác pháp, tâm trở nên toàn thiện. Chính tâm toàn thiện này là tâm bất động thanh thản an lạc và vô sự. Chính tâm toàn thiện này là tâm đang ở Tứ Niệm Xứ. Sống được với tâm toàn thiện này trên Tứ niệm xứ kéo dài được 7 ngày đêm thì sẽ có Tứ Thần Túc. Tứ Thần Túc là 4 thần lực giúp cho người tu hành muốn nhập định nào thì sẽ nhập được định đó, muốn có tuệ nào thì sẽ có tuệ đó, muốn thấy quá khứ, vị lai nào thì sẽ thấy được quá khứ vị lai đó,… Những Định và Tuệ của thiền xả tâm do truyền lệnh từ Tứ Thần Túc mà có. Chứ không phải do ngồi thiền để nhập định.

Do vậy mới có câu Định và Tuệ do Giới sanh ra. Giới luật là đạo đức đức hạnh, là những oai nghi tế hạnh giúp cho người tu hành sống trong thiện pháp. Chỉ khi sống trong thiện pháp thì mới có đủ thần lực truyền lệnh để nhập Định.

Người nào hiểu sai rằng để có Định và Tuệ thì phải ngồi thiền, phải cột 6 căn lại để tâm yên lặng, phải gom tâm, phải nhiếp tâm vào một điểm nào đó, vào một chổ nào đó, vào một đối tượng nào đó, hay là cố giữ tâm thanh tịnh, giữ tâm không cho khởi niệm thiện niệm ác, giữ tâm trong trạng thái bất động thanh thản an lạc và vô sự,…thì sẽ bị tẩu quả nhập ma. Người tu hành sẽ bị rơi vào các trạng thái tưởng do ức chế thân tâm, dẫn đến các bệnh thần kinh, rơi vào các trạng thái ảo tưởng thấy ánh sáng hào quang, thấy hình ảnh Chúa, Phật, Phật bà Quang Âm, người thân, ma quỷ, nghe được tiếng dạy, tiếng nói, tiếng thì thầm của thần thánh, Chúa Phật, ma quỷ,…và còn nhiều trạng thái bệnh hoạn khác.

Vậy người tu thiền xả tâm thì phải tu như thế nào?

Xả tâm là ngăn ác diệt ác pháp, sanh thiện tăng trưởng thiện. Chứ không phải xả thiện xả ác. Bài Tứ Chánh Cần đức Phật đã dạy: “Ngăn ác diệt ác pháp, sanh thiện tăng trưởng thiện.” Đức Phật không dạy ngăn thiện diệt thiện, mà ngược lại Ngài dạy vẫn cần sanh thiện tăng trưởng thiện.

Do vậy người tu hành theo đạo Phật chỉ cần lo ngăn ác diệt ác pháp, và sanh thiện và tăng trưởng thiện, chứ không phải không cho khởi niệm thiện niệm ác.

Vậy thì quá dễ dàng, người tu vẫn sống bình thường như mọi người nhưng không dính mắc và ác pháp là được, còn đối với điều thiện thì làm cho sanh và tăng trưởng chúng.

Sống bình thường là sống như thế nào? Là sống như một người bình thường, ngồi chơi, nếu tâm khởi niệm dục và ác pháp thì quán vô lậu để thấy nó đem đến đau khổ, nguy hiểm cho mình, cho người và cho chúng sinh như thế nào.  Sau đó tác ý đuổi chúng đi. Một trong những câu tác ý hữu hiệu nhất là "Tâm bất động, thanh thản an lạc và vô sự"

Như trên có nói “Ngồi chơi, nếu tâm khởi niệm dục và ác pháp thì quán vô lậu…” chứ không nói rằng “Ngồi chơi, chú ý, để ý tâm có khởi niệm dục và ác pháp…” Ý của tôi muốn nhắc rằng chúng ta cứ ngồi chơi tự nhiên đừng chú tâm vào xem tâm khởi niệm gì, cứ ngồi chơi tự nhiên, chỉ cần biết tâm khởi niệm gì thì đem niệm đó ra quán xét ác hay thiện. Đừng chú tâm, để ý tâm. Vì khi chúng ta chú ý, để ý tâm là chúng ta đang ức chế tâm vào một đối tượng nào đó, đó là cách ức chế tâm, sẽ làm cho tưởng thức hoạt động và sẽ dẫn đến những triệu chứng bệnh hoạn,  tẩu quả nhập ma,…

1.    Ngồi chơi như một người bình thường biết rõ mọi vật xung quanh, mọi người xung quanh làm gì, nghe được tất cả mọi âm thanh nhưng không dính mắc vào là tu đúng, dính mắc vào là tu sai.

2.    Ngồi chơi tâm khởi niệm dục và niệm ác mà tâm không dính mắc là tu đúng, dính mắc là tu sai.

Ví dụ:

·         Mắt thấy cây có nhánh hoa màu vàng, chúng ta chỉ cần biết vậy thôi. Nếu tâm khởi nghĩ ra hái, đem vào trong phòng cho thơm, cho đẹp thì tâm đã dính mắc, đã phóng dật, đó là tu sai.

·         Tai nghe tiếng bước chân đi của một người bạn đồng tu, chúng ta chỉ cần biết như vậy thôi thì là tu đúng. Còn nếu tâm khởi nghĩ ra muốn gặp nói chuyện hay hỏi han gì người bạn đó, đứng dậy ra gặp người đó, thì đã sai rồi, đã dính mắc, đã phóng dật rồi.

·         Ngồi chơi tâm khởi niệm nhớ lại lúc sáng có ai đó nói oan ức cho mình về chuyện làm cái gì đó sai thì mình quán nhân quả ngay để xả niệm đó xuống. Quán nhân quả là thấy đó là nhân quả, do lúc trước ta cũng hay đổ oan cho người khác cho nên ngày nay ta cũng bị người khác đổ oan. Sau khi quán nhân quả chúng ta khởi niệm hãy thương yêu và tha thứ cho họ. Đó là tu đúng. Nếu chúng ta nhớ đến sự oan ức lúc sáng, khởi niệm sân giận, tìm cách trả thù, tìm cách minh oan, tìm cách mách thầy hay người quản lý,…thì đó là tu sai.

·         Ngồi chơi nhớ đến của cải tài sản mà khởi nghĩ nhớ nhung, nghĩ cách làm giàu, nghĩ cách kiếm tiền thêm, nghĩ cách sanh lợi thêm,…đó là tu sai. Còn chúng ta nghĩ cách xả bỏ tài sản đó vì biết nó là rắn độc, chỉ làm cho con người trở nên nô lệ, làm cho con người mất đi nhân tính,…đó là tu đúng.

·         Ngồi chơi thấy một chiếc xe hơi đẹp đời mới chạy qua, khởi nghĩ muốn có nó, muốn chạy thử, đó là tu sai. Nếu chúng ta khởi nghĩ mọi vật là vô thường, nay đẹp ngày mai cũng sẽ tàn phai, cũng bị đụng bị trầy sướt, bị hư hỏng, nó giống như một cái hộp sắt chở người thôi, không còn ham muốn nữa, đó là tu đúng.

·         Ngồi chơi thấy người làm vườn đang làm cỏ, nếu chỉ biết như vậy thôi thì là tâm không bị dính mắc, là tu đúng. Nhưng nếu ta khởi nghĩ rằng, người đó làm chậm quá, làm cách đó không hiểu quả, họ muốn kéo dài thời gian, làm biếng,…đó là tâm đã phóng dật, đã dính mắc, là tu sai.

Tóm lại, thiền xả tâm là một pháp tu xả tâm dục và ác pháp, không để cho tâm dính mắc vào bất kỳ dục lạc và ác pháp nào, kể cả những pháp xung quanh và mọi người xung quanh.

Tu thiền xả tâm như vậy là chỉ ngồi chơi như một người bình thường không có cột 6 căn vào bất kỳ đối tượng nào để tâm thanh tịnh. Vẫn để tâm thoải mái tự do như một người bình thường, nhưng tỉnh táo biết rõ từng tâm niệm thiện ác để xả những niệm dục và ác pháp xuống, còn niệm thiện thì quán sâu để hiểu rõ thêm.

Ví dụ đang ngồi chơi nhớ lại lúc cảnh đang đi xe buýt có thấy một ông già nhường chổ ngồi cho một bà lão. Mình tư duy thêm, ông lão đã già mà còn có tình thương như vậy, còn mình trẻ thì cần phải noi gương ông, lần sau dù thấy ai (trẻ em, người trẻ, phụ nữ, người lớn tuổi ) mình cũng nên nhường chổ ngồi.

Hoặc nhớ lại trên xe buýt có một người không có tiền đi xe bị đuổi xuống. Mình tư duy, lần sau nếu thấy trường hợp đó thì mình nên bỏ tiền ra trả tiền vé cho người đó,…

Sống bình thường xả tâm giúp cho người tu luôn sống với ý thức, xả tâm bằng ý thức, bằng tri kiến nhân quả hay tri kiến giải thoát đem đến sự giải thoát ngay trong hiện tại. Xả đến đâu là thấy rõ sự giải thoát ngay đến đó. Đúng như lời Phật dạy: “Đạo ta không có thời gian, đến để mà thấy”. Chỉ cần hiểu và tu đúng thì sẽ cảm nhận được sự giải thoát ngay trong kiếp hiện tại, chứ không cần phải chờ nhiều đời nhiều kiếp.

Còn nếu chúng ta hiểu sai, sống với tà kiến, chưa thông suốt cách thức tu hành, chỉ lo ngồi thiền để nhập định, lo cột 6 căn (mắt, tai mũi miệng thân ý) vào đối tượng nào đó, lo gom tâm, nhiếp tâm để cho tâm thanh tịnh, lo giữ tâm thanh tịnh, lo không cho khởi niệm thiện niệm ác,…thì cách thức tu hành đó sẽ không mang đến một kết quả nào. Sẽ không thấy sự giải thoát, do vậy sẽ dẫn đến chuyện bị lừa gạt rằng phải tu nhiều đời nhiều kiếp, phải cố gắng tụng kinh niệm Phật để sau khi chết được Phật rước về Tây Phương Cực Lạc tu tiếp.

Do vậy bước vào đạo Phật người phật tử nên nghiên cứu kỹ những cách tu hành, cách nào đem đến kết quả thực tế nhất, không làm khổ mình, khổ người thì nên theo. Còn không nghiên cứu thông suốt trước thì sẽ bị mất thời gian, mất cả một kiếp người, thật là uổn phí.
(Bài viết này được trích từ bài giảng ngày 23/02/2012 tại đây)

Mời các bạn nghiên cứu về "Niệm"  tại đây.
và bài "Không cột Chặt 6 Căn"
hoặc bài "Tu đúng Thiền Xả Tâm"